Tháng Ramadan và dịp lễ Idul Fitri là giai đoạn có ảnh hưởng lớn nhất trong năm tới nhịp sống, giao thông và hoạt động kinh doanh ở Indonesia. Với người làm ăn tại đây, đây là giai đoạn phải lên kế hoạch trước nhiều tháng.
- Ramadan là tháng ăn chay, tính theo lịch âm nên dịch chuyển mỗi năm.
- Idul Fitri (thường gọi là Lebaran) là dịp lễ lớn nhất trong năm.
- Mudik là đợt về quê quy mô rất lớn trước và sau lễ.
- THR là khoản phụ cấp lễ mà người sử dụng lao động phải trả theo quy định.
- Giao thông, vé tàu xe và hoạt động giao hàng đều chịu ảnh hưởng mạnh.
Ramadan: nhịp ngày thay đổi
Trong tháng Ramadan, người theo Hồi giáo nhịn ăn uống từ rạng sáng tới khi mặt trời lặn. Bữa trước rạng sáng và bữa xả chay buổi tối tạo ra một nhịp ngày khác hẳn bình thường.
Hệ quả ở nơi làm việc: nhiều nơi điều chỉnh giờ làm trong tháng này, thường là bắt đầu và kết thúc sớm hơn. Năng suất buổi chiều muộn có thể giảm, và đây là điều nên tính vào lịch chứ không nên coi là vấn đề.
Với người không nhịn chay, nguyên tắc ứng xử đơn giản: ăn uống kín đáo trong giờ làm việc, không ăn trước mặt đồng nghiệp đang nhịn. Ở nhiều nơi có khu vực riêng cho việc này.
Buổi xả chay và không khí xã hội
Bữa xả chay buổi tối là dịp sinh hoạt xã hội quan trọng. Nhiều doanh nghiệp tổ chức bữa xả chay chung cho nhân viên, và lời mời tham dự là cử chỉ thân thiện nên nhận.
Đây cũng là giai đoạn các khu ẩm thực đêm rất sôi động. Với người mới tới, tham dự một bữa xả chay chung là cách hoà nhập nhanh và được đánh giá cao.
Idul Fitri và đợt mudik
Idul Fitri kết thúc tháng chay và là dịp lễ lớn nhất năm. Trước và sau lễ là đợt mudik — hàng chục triệu người rời các đô thị về quê.
Quy mô của mudik lớn tới mức nó ảnh hưởng tới toàn bộ hệ thống giao thông của cả nước: vé tàu xe hết từ rất sớm, giá vé máy bay tăng mạnh, cao tốc và bến phà ùn tắc nhiều giờ.
Với doanh nghiệp, giai đoạn này thường có gián đoạn về nhân lực và về vận chuyển kéo dài hơn số ngày nghỉ chính thức, vì nhiều người xin nghỉ thêm để đi và về.
THR và nghĩa vụ của người sử dụng lao động
THR là khoản phụ cấp lễ mà người sử dụng lao động phải trả cho người lao động theo quy định trước dịp lễ. Đây là nghĩa vụ pháp lý, không phải thưởng tuỳ tâm.
Với doanh nghiệp, đây là khoản chi lớn tập trung vào một thời điểm trong năm và cần được đưa vào kế hoạch dòng tiền từ đầu năm. Mức và thời hạn chi trả do quy định hiện hành xác định — cần tra tại thời điểm áp dụng và tham vấn tư vấn lao động tại chỗ.
Chuẩn bị cho doanh nghiệp
- Lên kế hoạch sản xuất và giao hàng sớm — dự trù gián đoạn kéo dài hơn kỳ nghỉ chính thức;
- Chốt lịch nghỉ của nhân sự sớm, vì nhiều người cần đặt vé trước;
- Chuẩn bị dòng tiền cho THR;
- Tăng tồn kho trước kỳ nghỉ nếu phụ thuộc vận chuyển;
- Và tránh hẹn giao hàng hoặc mốc quan trọng rơi vào giai đoạn này.
Điểm cuối đáng nhấn với doanh nghiệp Việt mới làm ăn tại Indonesia: ký hợp đồng có mốc giao hàng rơi vào dịp Lebaran là rủi ro tự tạo. Nên kiểm lịch trước khi chốt điều khoản thời gian.
Với người sống tại Indonesia
- Nhiều cửa hàng và dịch vụ đóng cửa trong những ngày lễ chính;
- Mua sắm trước cho những ngày đó;
- Tránh đi lại đúng đợt cao điểm nếu không bắt buộc;
- Và chúc mừng đồng nghiệp là cử chỉ được đón nhận tích cực.
Nếu có kế hoạch về Việt Nam, nên tránh đúng dịp này vì giá vé và tình trạng chỗ đều căng. Ngược lại, quãng ngay sau lễ thường yên ắng hơn hẳn.
Các dịp lễ lớn khác trong năm
Ngoài Idul Fitri còn nhiều ngày lễ quan trọng của các tôn giáo khác nhau, đều nằm trong lịch nghỉ quốc gia. Ở Bali, Nyepi có quy định riêng áp dụng cho cả khách, trong đó sân bay đóng cửa trong ngày.
Với người sống dài hạn, cách làm hợp lý là lấy lịch nghỉ chính thức của năm ngay từ đầu năm và đánh dấu vào kế hoạch. Đây là việc làm một lần, dùng cho cả năm.
Quy định về ngày nghỉ, THR và nghĩa vụ lao động thay đổi theo quy định hiện hành; phải xác nhận với cơ quan có thẩm quyền sở tại hoặc luật sư. Vấn đề cư trú liên hệ cơ quan đại diện Việt Nam tại Indonesia.
Mudik ảnh hưởng thế nào tới doanh nghiệp?
Gián đoạn nhân lực và vận chuyển thường kéo dài hơn số ngày nghỉ chính thức, vì nhiều người xin nghỉ thêm để đi và về quê.
THR là gì?
Khoản phụ cấp lễ mà người sử dụng lao động phải trả theo quy định trước dịp lễ — là nghĩa vụ pháp lý, không phải thưởng tuỳ tâm. Cần đưa vào kế hoạch dòng tiền.
Người không nhịn chay nên ứng xử thế nào?
Ăn uống kín đáo trong giờ làm việc, không ăn trước mặt đồng nghiệp đang nhịn. Nhiều nơi có khu vực riêng cho việc này.
Rủi ro hay gặp khi ký hợp đồng là gì?
Đặt mốc giao hàng rơi vào dịp Lebaran. Nên kiểm lịch nghỉ của năm trước khi chốt điều khoản thời gian.
