Yogyakarta và Solo: trung tâm văn hoá Java và chi phí thấp nhất

Yogyakarta có quy chế đặc biệt trong hệ thống hành chính Indonesia và là trung tâm của văn hoá Java truyền thống. Cùng với Solo cách đó không xa, đây là vùng có chi phí sinh hoạt thấp nhất trong các đô thị lớn của Java.

Quy chế đặc biệt của Yogyakarta

Trong hệ thống hành chính Indonesia, Yogyakarta là một trong số rất ít vùng có quy chế riêng. Điều này gắn với lịch sử vương quốc Java và được duy trì trong cấu trúc nhà nước hiện đại.

Với người nước ngoài, ý nghĩa thực tế không nằm ở khía cạnh chính trị mà ở bản sắc văn hoá được gìn giữ rõ nét hơn so với các đô thị khác — từ kiến trúc, nghi lễ tới nhịp sinh hoạt hằng ngày.

Borobudur và Prambanan

Hai quần thể đền lớn nằm gần Yogyakarta, đều được UNESCO công nhận:

• Borobudur — quần thể Phật giáo xây từ khoảng thế kỷ 8–9, một trong những công trình Phật giáo lớn nhất thế giới;
• Prambanan — quần thể đền Hindu cùng thời kỳ, với các tháp cao đặc trưng.

Sự tồn tại cạnh nhau của hai quần thể này phản ánh một giai đoạn lịch sử khi cả hai tôn giáo cùng hiện diện trên đảo Java, trước khi Hồi giáo trở thành tôn giáo chiếm đa số. Đây là lớp lịch sử mà du khách đến Indonesia thường không lường trước.

Thành phố đại học

Đại học Gadjah Mada ở Yogyakarta là một trong những đại học lâu đời và lớn nhất Indonesia. Cùng với nhiều trường khác, nó khiến Yogyakarta có tỷ lệ sinh viên trên dân số rất cao.

Hệ quả trực tiếp: chi phí sinh hoạt thấp, nhiều nhà trọ, quán ăn giá sinh viên, và không khí trẻ. Với người Việt cân nhắc du học Indonesia, Yogyakarta thường là nơi có tổng chi phí thấp nhất trong các lựa chọn đô thị lớn.

Solo: batik và nghề thủ công

Solo — tên chính thức là Surakarta — nằm cách Yogyakarta không xa và cũng là trung tâm văn hoá cung đình Java. Thành phố nổi tiếng về batik, kỹ thuật nhuộm vải bằng sáp được UNESCO ghi nhận là di sản văn hoá phi vật thể.

Với người quan tâm thương mại hàng thủ công, Solo và vùng quanh là nơi có chuỗi sản xuất batik hoàn chỉnh, từ xưởng nhỏ tới cơ sở quy mô lớn.

Sống cạnh Merapi

Núi lửa Merapi nằm ngay phía bắc Yogyakarta và là một trong những núi lửa hoạt động mạnh nhất Indonesia. Vùng chân núi có đất trồng rất tốt và dân cư đông.

Đây là ví dụ rõ nhất của điều đã nói ở phần địa lý: đất tốt và núi lửa hoạt động là cùng một thứ. Vùng này có hệ thống theo dõi và cấp cảnh báo được công bố công khai; người sống ở đó theo dõi thông tin này như một phần sinh hoạt bình thường.

Ai nên cân nhắc Trung Java

• Sinh viên — chi phí thấp nhất trong các đô thị lớn Java;
• Người làm việc từ xa — chi phí thấp, hạ tầng đủ, nhịp sống chậm;
• Người quan tâm văn hoá và thủ công;
• Và người nghỉ hưu hoặc ở dài hạn không cần thị trường lao động lớn.

Hạn chế rõ nhất: ít việc làm quốc tế và ít trường quốc tế. Sân bay Yogyakarta có chuyến quốc tế nhưng mạng lưới hẹp hơn Jakarta hay Bali rất nhiều, nên đi lại quốc tế thường phải nối chuyến.

Nghệ thuật trình diễn và nghề truyền thống

• Múa rối bóng wayang — hình thức trình diễn được UNESCO ghi nhận;
• Gamelan — dàn nhạc gõ truyền thống của Java, có mặt trong hầu hết nghi lễ;
• Batik — nghề nhuộm vải bằng sáp, mạnh nhất ở Solo và Yogyakarta;
• Và bạc Kotagede — nghề chạm bạc lâu đời ở một khu của Yogyakarta.

Bốn nghề này không chỉ là di sản trưng bày mà vẫn là sinh kế của nhiều hộ gia đình. Với người quan tâm thương mại hàng thủ công, vùng này có chuỗi sản xuất hoàn chỉnh và quy mô đủ để đặt hàng.

Đi lại tới Yogyakarta

• Đường sắt nối Jakarta và Surabaya, là cách phổ biến và dễ chịu nhất;
• Sân bay quốc tế Yogyakarta nằm cách trung tâm khá xa, có tàu nối;
• Và Solo cách Yogyakarta khoảng một giờ đi đường, hai thành phố dùng chung nhiều dịch vụ.

Với người sống ở đây, đường sắt là phương tiện chính để đi các đô thị Java khác. Đây là một trong số ít vùng của Indonesia mà không cần bay để đi lại trong nước.

Điều kiện cư trú, thị thực du học và thủ tục tại Yogyakarta phải xác nhận với cơ quan có thẩm quyền sở tại, cơ quan đại diện Việt Nam tại Indonesia hoặc luật sư.